Salisilik asit (BHA)

SALICYLIC ACID

Keratolitik (ölü deriyi çözücü)KoruyucuSeboreye karşı

Salisilik asit (BHA) nedir?

Yağda çözünen bir beta hidroksi asit. Gözeneklerin içine girerek sebum ve ölü hücreleri çözer; siyah nokta ve sivilceye yatkın ciltlerde en çok kullanılan aktiflerden biridir. Kuruluk yapabilir.

Faydaları

  • Akneyle mücadeleye yardım eder
  • Yağlı cilde uygun
  • Gözenek görünümünü azaltır
  • Cilt dokusunu düzeltir

Dikkat edilecekler

Bilinen bir dikkat noktası yok.

Fungal akne

Risk görünmüyor

Mantarı besleyen yağ türlerinden değil

AB koku alerjeni

Hayır

Etikette adıyla yazılması gerekenlerden değil

Salisilik asit ne işe yarar?

Salisilik asit bir beta hidroksi asittir (BHA). Glikolik ve laktik asit gibi AHA'lardan farkı yağda çözünmesidir: Cildin yüzeyinde kalmaz, yağla dolu gözeneklerin içine girer. Orada ölü hücrelerin birbirine yapışmasını gevşetir ve gözeneği tıkayan sebumu çözer.

  • Siyah ve beyaz nokta: Tıkalı gözenekleri açar.
  • Sivilce: Yeni sivilce oluşumunu azaltır. Aspirinle aynı aileden olduğu için hafif bir iltihap karşıtı etkisi de vardır.
  • Yağlı cilt: Parlamayı ve gözenek görünümünü azaltır.
  • Pürüzlü cilt: Kalınlaşmış cildi yumuşatır; bu yüzden ayak ve vücut kremlerinde de kullanılır.

Hangi ürün, hangi oran?

Yüz ürünlerinde genellikle %0,5 ile %2 arasında kullanılır. AB kozmetik mevzuatı ürün tipine göre %0,5 ile %3 arasında üst sınırlar koyar; ayrıntılar aşağıdaki AB düzenlemesi bölümünde.

  • Temizleyici: Ciltte kısa süre kalır, en yumuşak başlangıçtır. Yağlı ve sivilceye yatkın ciltte günlük kullanıma uygundur.
  • Tonik ve serum: Ciltte kaldığı için daha etkilidir, tahriş ihtimali de daha fazladır.
  • Nokta ürünleri: Yalnızca sivilcenin üzerine sürülür.
  • Nemlendirici ve kremler: Düşük oranda, nemlendirici maddelerle birlikte kullanılır.

Salisilik asit nasıl kullanılır?

  • Tonik ya da serumla başlıyorsanız gün aşırı kullanın. Cildiniz tolere ederse her güne çıkabilirsiniz.
  • Temiz ve kuru cilde sürün, ardından nemlendirici kullanın.
  • Salisilik asitli birden fazla ürünü üst üste kullanmayın; temizleyici, tonik ve serum birlikte cildi kurutur.
  • Gündüz güneş kremi kullanın. Soyucu maddeler cildi güneşe karşı daha hassas hale getirebilir.

Salisilik asit ile ne kullanılmaz?

  • Retinol: Aynı akşam kullanmak kuruluk ve tahrişi artırır. Farklı akşamlara bölün ya da salisilik asidi sabah kullanın.
  • Glikolik ve laktik asit: Ayrı ürünler olarak üst üste sürmeyin. İkisini birlikte içeren ürünler, oranları buna göre ayarlanmış formüllerdir.
  • Benzoil peroksit: Birlikte kuruluk yapabilir. Dermatoloğunuz önermediyse farklı saatlerde kullanın.
  • Peeling ve yüz fırçaları: Salisilik asit kullandığınız gün kullanmayın.

Niasinamid, hyaluronik asit, seramid ve pantenol ile birlikte kullanılabilir; bunlar salisilik asidin kurutucu etkisini dengelemeye yardım eder.

Salisilik asit yan etkileri

En sık görülenler kuruluk, pullanma, batma ve kızarıklıktır. Genelde kullanım sıklığını azaltınca geçer.

  • Aspirin alerjisi olanlar: Salisilik asit aspirinle aynı aileden olduğu için kullanmadan önce doktorunuza danışın.
  • Hamile ve emzirenler: Kullanmadan önce doktorunuza danışın. Bu dönemde özellikle yüksek oranlı ve geniş alana uygulanan ürünlerden (kimyasal peeling) kaçınılması önerilir.
  • Kuru, egzamalı ve hassas ciltler: Kurutucu etkisi sorun yaratabilir. Temizleyiciyle ve seyrek kullanımla başlayın.

Salisilik asit mi, glikolik asit mi?

Yağlı, gözenekleri belirgin ve siyah noktalı ciltte salisilik asit daha uygundur. Donuk ya da kuru ciltte, leke ve doku sorununda glikolik asit gibi AHA'lar daha iyi bir seçimdir. İkisi de cildi soyduğu için aynı rutinde üst üste kullanmak yerine birini seçin ya da farklı günlere bölün.

Sıkça sorulan sorular

Salisilik asit sabah mı akşam mı kullanılır?

İkisi de olur. Akşam kullanmak daha yaygındır. Akşamları retinol kullanıyorsanız salisilik asidi sabaha alın ve üzerine güneş kremi sürün.

Salisilik asit her gün kullanılır mı?

Temizleyicilerde, yağlı ciltlerin çoğu için evet. Tonik ve serumlarda gün aşırı başlayın; kuruluk olmazsa her güne çıkabilirsiniz.

Salisilik asit ile niasinamid birlikte kullanılır mı?

Evet. Niasinamid yatıştırıcı ve bariyer destekleyici olduğu için salisilik asidin kurutucu etkisini dengelemeye yardım eder. İkisini birlikte içeren ürünler de yaygındır.

Salisilik asit sivilce izini geçirir mi?

Doğrudan bir iz tedavisi değildir. Yeni sivilceleri azaltarak yeni izlerin önüne geçer ve hücre yenilenmesiyle hafif koyu izlerin solmasına yardım edebilir. Belirgin lekelerde niasinamid veya azelaik asit gibi leke karşıtı içeriklerle birlikte kullanılabilir.

Salisilik asit kullanınca sivilce artar mı?

İlk haftalarda tıkalı gözenekler daha hızlı yüzeye çıktığı için geçici bir artış olabilir. Artış 4–6 haftadan uzun sürerse ya da daha önce sivilce çıkmayan bölgelerde görülüyorsa ürün size uymuyor olabilir.

Kaynaklar

  1. 1.Sistematik derleme

    Topical azelaic acid, salicylic acid, nicotinamide, sulphur, zinc and fruit acid (alpha-hydroxy acid) for acne

    Cochrane Database of Systematic Reviews, 2020

    Türkçe özet
    • Topikal salisilik asidin akne vulgaris tedavisindeki randomize kontrollü çalışmalarını değerlendirir
    • Diğer topikal ajanlarla (benzoil peroksit, tretinoin, AHA vb.) birebir kıyaslamalarda çalışma sayısının ve örneklem büyüklüğünün kısıtlı olması nedeniyle mevcut kanıt kalitesinin düşük / çok düşük düzeyde olduğunu vurgular
  2. 2.Yasal düzenleme

    Commission Regulation (EU) 2019/1966 — Salicylic Acid (AB 1223/2009 Ek II, III ve V; SCCS/1601/18 & SCCS/1646/22)

    Avrupa Komisyonu, 2023

    Türkçe özet
    • Salisilik asidin AB CLP kapsamında CMR Kategori 2 sınıflandırması sonrası kozmetikte izin verilen üst sınırları: koruyucu olarak (Ek V) en fazla %0,5; koruyucu dışındaki amaçlarla (Ek III) durulanan saç ürünlerinde en fazla %3,0, diğer ürünlerde %2,0, vücut losyonu / göz farı / maskara / eyeliner / ruj / sprey olmayan deodorant ve ağız bakım ürünlerinde %0,5
    • Akciğer maruziyeti yaratabilecek sprey ürünlerde ve 3 yaş altı çocuk ürünlerinde (şampuan hariç) kullanılmaz; ciddi göz tahrişi potansiyeli taşır
  3. 3.Güvenlik değerlendirmesi

    Amended Safety Assessment of Salicylic Acid and Salicylates as Used in Cosmetics

    International Journal of Toxicology, 2025

    Türkçe özet
    • Salisilik asit ve 17 ilişkili salisilat bileşiğinin kozmetiklerde mevcut kullanım ve konsantrasyon koşullarında tahriş ve duyarlılık oluşturmayacak şekilde formüle edilmesi şartıyla güvenli olduğu değerlendirmesi
  4. 4.Bilimsel derleme

    Salicylic acid as a peeling agent: a comprehensive review

    Clinical, Cosmetic and Investigational Dermatology, 2015

    Türkçe özet
    • Lipofilik (yağda çözünen) yapısıyla sebum dolu foliküllere nüfuz etmesi; yalnızca klasik keratolitik değil hücreler arası bağlantıları gevşeten desmolitik mekanizması
    • Akne vulgaris (komedolitik etki), melazma, fotoyaşlanma ve farklı Fitzpatrick cilt tiplerinde kullanımı
    • Tahriş profili ve yüksek oranlı/geniş alanlı uygulamalarda nadir salisilizm riski
4 kaynak daha göster
  1. 5.Bilimsel derleme

    Over-the-counter Acne Treatments: A Review

    The Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 2012

    Türkçe özet
    • Reçetesiz (OTC) akne bakımında salisilik asidin genellikle %0,5–2 aralığındaki kullanımı (temizleyici, tonik, jel/losyon)
    • Benzoil peroksit ve AHA'lar ile karşılaştırmalı etki, kuruluk ve tolerans profili
  2. 6.Veritabanı kaydı

    MotherToBaby Fact Sheet — Topical Acne Treatments

    MotherToBaby / Organization of Teratology Information Specialists (NCBI Bookshelf — NIH)

    Türkçe özet
    • Reçetesiz topikal akne ürünlerinin (salisilik asit dahil) sağlam ciltten sistemik emiliminin düşük olduğu; ancak gebelikte yüksek oranlı veya geniş alana uygulanan ürünlerden kaçınılması ve kullanımın hekimle değerlendirilmesi gerektiği
  3. 7.Veritabanı kaydı

    LactMed® — Salicylic Acid

    Drugs and Lactation Database (LactMed®), ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi (NLM / NIH)

    Türkçe özet
    • Topikal salisilik asidin anne kanına veya anne sütüne anlamlı düzeyde geçmesinin beklenmediği ve emzirme döneminde genel olarak düşük riskli görüldüğü; ancak bebeğin cildiyle doğrudan temas edebilecek veya yalayabileceği bölgelere uygulanmaması gerektiği
  4. 8.Veritabanı kaydı

    PubChem Compound Summary — Salicylic Acid (CID 338)

    National Center for Biotechnology Information (NCBI / NIH)

    Türkçe özet
    • Salisilik asidin (2-hidroksibenzoik asit, CAS 69-72-7) kimyasal yapısı, fizikokimyasal özellikleri ve standart referans kimliği

AB düzenlemesi

  • İzinli koruyucular (Ek V)

    Kozmetikte kullanımına izin verilen koruyucular listesinde. Ürün tipine ve kullanım amacına göre farklı üst sınırlar belirlenmiştir.

  • Kısıtlı maddeler (Ek III)

    Yalnızca belirli oranlarda ve kullanım koşullarıyla izin verilen maddeler listesinde. Ürün tipine ve kullanım amacına göre farklı üst sınırlar belirlenmiştir.

Kaynak: AB Komisyonu CosIng veritabanı (Kozmetik Ürünler Yönetmeliği 1223/2009). Türkiye'deki kozmetik yönetmeliği bu listelerle uyumludur.

Tüm işlevleri

Keratolitik (ölü deriyi çözücü) · Koruyucu · Seboreye karşı · Saç bakımı · Koku verici · Cilt bakım maddesi

AB CosIng veritabanında bu maddeye tanımlı işlevler.

Salisilik asit (BHA) içeren ürünler

Bu içeriği içeren tüm ürünler (100)

İşlevler ve yasal durum AB CosIng veritabanından, puanlar Fulton (1989) çalışmasından alınmıştır; açıklama Uygun Bakım tarafından yazılmıştır ve Kaynaklar bölümündeki yayınlarla karşılaştırılmıştır. Bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez.